TỌA ĐÀM “VĂN HỌC THIẾU NHI TỪ GÓC NHÌN CỦA NGƯỜI VIẾT TRẺ” VÀ GIẢI THƯỞNG VĂN HỌC KIM ĐỒNG

Toạ đàm vinh dự có sự hiện diện của đại diện Ban Giám hiệu Nhà trường là PGS.TS. Đặng Hồng Sơn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN). 

Đại diện Khoa Văn học tham dự buổi tọa đàm có PGS.TS. Nguyễn Thu Hiền - Trưởng Khoa, TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng và TS. Lê Văn Cường - Phó Trưởng Khoa.

Về phía Nhà xuất bản Kim Đồng, có đại diện tham dự của bà Vũ Thị Quỳnh Liên - Phó Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng, bà Ngô Thị Phú Bình - Trưởng ban Biên tập Sách văn học Nhà xuất bản Kim Đồng cùng các Biên tập viên của Nhà xuất bản.

Về phía khách mời có sự góp mặt của Nhà giáo - Dịch giả Trần Hinh - nguyên Phó Chủ nhiệm Khoa, TS. Diêu Lan Phương - Phó Hiệu trưởng Trường THPT chuyên  Khoa học Xã hội và Nhân văn, TS. Trần Thanh Việt - Tổ trưởng Tổ Ngữ văn. 

Những nhân vật chính trong buổi tọa đàm là các chuyên gia nghiên cứu, phê bình văn học gồm Nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng - chuyên gia Văn học Việt Nam đương đại, TS. Trịnh Đặng Nguyên Hương - chuyên gia Văn học thiếu nhi, Viện Văn học - Viện Hàn lâm  Khoa học Xã hội Việt Nam cùng các tác giả đạt giải của Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ I gồm nhà văn Giáp Thị Thùy Dương (Giải Nhì với truyện “Người đàn ông có chiếc xe tải màu hồng”); nhà văn Phạm Thu Hà (Giải Ba với truyện “Rừng cây tùng”), nhà văn Cao Nguyệt Nguyên (Giải Ba với truyện “Xa ngoài kia cánh đồng”), nhà văn Nguyễn Hoàng Diệu Thủy (Giải Tư với truyện “Cuốn cổ thư của một mẫu thần”)

Tọa đàm còn có sự tham gia đông đảo của các cán bộ, giảng viên trong Trường, sinh viên của Khoa Viết văn, Báo chí - Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, sinh viên Khoa Văn học, học sinh Trường THPT chuyên  Khoa học Xã hội và Nhân văn và những bạn đọc yêu mến văn chương. 

Khai mạc sự kiện, Phó Hiệu trưởng Nhà trường - PGS.TS. Đặng Hồng Sơn đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của văn học thiếu nhi trong việc nuôi dưỡng tâm hồn, vun bồi nhân cách và khơi gợi những giá trị sống tốt đẹp cho thế hệ trẻ. Đồng thời, PGS.TS Đặng Hồng Sơn khẳng định sứ mệnh của Nhà trường và Khoa Văn học trong việc kết nối tri thức nhân văn với cộng đồng, thầy bày tỏ kỳ vọng vào các hoạt động hợp tác giữa Nhà trường và Nhà xuất bản Kim Đồng, mong muốn các hoạt động hợp tác sẽ phát triển hơn nữa để góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền văn học nước nhà.

Đại diện Nhà xuất bản Kim Đồng, bà Vũ Thị Quỳnh Liên - Phó Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản bày tỏ niềm vinh dự khi được phối hợp cùng Khoa Văn học tổ chức tọa đàm ý nghĩa này. Bà nhấn mạnh sự quan tâm của Nhà xuất bản Kim Đồng đối với văn học thiếu nhi cũng như mong muốn khuyến khích, đồng hành cùng các cây bút trẻ thông qua Giải thưởng Văn học Kim Đồng. Bên cạnh đó, bà khẳng định vai trò của văn học thiếu nhi trong việc nuôi dưỡng thế hệ tương lai và kỳ vọng tọa đàm sẽ mở ra nhiều đối thoại ý nghĩa giữa các chuyên gia, tác giả và bạn đọc trẻ.

Dưới góc độ chuyên môn, PGS.TS Nguyễn Thu Hiền - Trưởng Khoa Văn học chia sẻ rằng sự kiện này đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một tọa đàm chuyên môn, đánh dấu cho sự khởi đầu của một giai đoạn hợp tác mật thiết hơn, bền chặt hơn giữa Khoa Văn học và Nhà xuất bản Kim Đồng với mong muốn tạo thêm nhiều cơ hội đưa sinh viên được trải nghiệm với các hoạt động xuất bản cũng như đưa văn học dành cho người trẻ vào không gian nhà trường. Hoạt động tọa đàm về văn học thiếu nhi được tổ chức tại không gian của Khoa Văn học với bề dày 70 năm truyền thống và uy tín trong đào tạo, nghiên cứu về văn học, đặt trong môi trường văn hiến - hiện đại - khai phóng của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho thấy tinh thần tiên phong của Khoa trong việc quan tâm đến những vấn đề đương đại của đời sống văn học cũng như trách nhiệm đối với việc giữ gìn, lan tỏa giá trị của nền văn học dân tộc. Tọa đàm văn học thiếu nhi được tổ chức tại Khoa, tại Trường là nơi hiện diện của những bạn đọc trẻ tuổi, sẽ giúp văn học thiếu nhi đến gần với độc giả trẻ hơn, sẽ truyền cảm hứng cho các độc giả trẻ cũng như thu hút nhiều người trẻ đến với hoạt động sáng tác dành cho thiếu nhi. 

Trong khuôn khổ tọa đàm, Nhà xuất bản Kim Đồng đã trao tặng sách tới Nhà trường và Khoa Văn học; đại diện Nhà trường và Khoa Văn học cũng gửi tặng tới Nhà xuất bản những món quà bày tỏ lời cảm ơn vì sự phối hợp và đồng hành trong quá trình tổ chức chương trình. Ban tổ chức đồng thời gửi lời cảm ơn tới các diễn giả, khách mời bằng những bó hoa tươi thắm. 

Đặc biệt, thông qua sự kết nối của Nhà phê bình Bùi Việt Thắng, TS. Doanh nhân Phạm Hồng Điệp đã gửi tặng chương trình tác phẩm “Cuộc phiêu du của Chép Hồng” cùng thông điệp: “Văn học không có biên giới, không có lứa tuổi, văn học là tiếng nói chung của tất cả mọi người.”

Sau phần minigame về văn học thiếu nhi đầy sôi động, chương trình tiếp tục với phần trao đổi chuyên môn giữa TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng, Nhà phê bình Bùi Việt Thắng và TS. Trịnh Đặng Nguyên Hương. Mở đầu buổi trò chuyện, TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng bày tỏ sự vinh dự khi được đồng hành cùng chương trình, đồng thời chia sẻ về tập thơ “Bầu trời trong quả trứng” của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh như một tác phẩm tiêu biểu góp phần định hình nhân cách và gợi nhắc vai trò của Nhà xuất bản Kim Đồng trong hành trình đồng hành cùng các thế hệ tuổi thơ Việt Nam. 

Từ góc nhìn nghiên cứu, Nhà phê bình Bùi Việt Thắng khẳng định “văn chương không có khoảng cách thế hệ”, đồng thời nhấn mạnh văn học thiếu nhi sở hữu “dư địa văn hóa rất lớn” và mang sứ mệnh quan trọng trong việc chấn hưng văn hóa đọc hiện nay. Thầy cho rằng văn học thiếu nhi được viết cho tất cả mọi người, là nơi kết nối, gìn giữ và mở ra những chân trời khám phá mới cho độc giả.

Tiếp nối phần trao đổi, TS. Trịnh Đặng Nguyên Hương chia sẻ những quan sát và trăn trở của mình trong quá trình nghiên cứu văn học thiếu nhi, đặc biệt nhấn mạnh đây luôn là “địa chỉ kép” nơi cả trẻ em và người lớn đều có thể tìm thấy sự đồng cảm và say mê. Cô cũng bày tỏ sự xúc động trước tâm huyết của các nhà văn viết cho thiếu nhi trong bối cảnh người trẻ ngày càng thiếu khoảng lặng tinh thần để đắm mình vào việc đọc. Các diễn giả đồng thời khẳng định vai trò của Nhà xuất bản Kim Đồng, nhà trường, giới phê bình và các chính sách văn hóa trong việc đưa văn học thiếu nhi đến gần hơn với độc giả trẻ, từ đó góp phần nuôi dưỡng cảm hứng sáng tạo và mở ra nhiều triển vọng cho văn học thiếu nhi Việt Nam trong tương lai.

Ở phần tiếp theo của chương trình, hội trường đã được lắng nghe phần giao lưu cùng với các tác giả đã đạt Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ I. Từ những trải nghiệm trực tiếp trong hành trình sáng tác, các tác giả đã chia sẻ nhiều góc nhìn về cơ duyên đến với văn học thiếu nhi, quá trình xây dựng thế giới nghệ thuật dành cho trẻ em cũng như những trăn trở trong việc cân bằng giữa giá trị giải trí và chiều sâu nhân văn của tác phẩm. Tác giả Giáp Thị Thùy Dương cho rằng việc viết xuất phát từ mong muốn được giãi bày cảm xúc và tìm kiếm những “tâm hồn đồng điệu”, trong khi Phạm Thu Hà khẳng định không có một công thức cố định nào cho văn học thiếu nhi ngoài việc giữ gìn sự độc đáo và tình yêu thương trong từng câu chuyện. Nguyễn Hoàng Diệu Thủy chia sẻ sự biết ơn đối với những tác giả đi trước đã nuôi dưỡng cảm hứng sáng tác và nhấn mạnh hành trình cầm bút luôn là một hành trình hạnh phúc, cần được bồi đắp bằng trải nghiệm và sự học hỏi không ngừng.

Ngoài ra, các diễn giả cũng trao đổi về tác động của mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo đối với người viết trẻ cũng như vai trò của Giải thưởng Văn học Kim Đồng trong việc khích lệ, tạo động lực cho các cây bút trẻ tiếp tục theo đuổi sáng tác. Những chia sẻ gần gũi từ các tác giả đã mang đến nhiều cảm hứng cho sinh viên và những người yêu văn chương tham dự chương trình.

Các bạn học sinh, sinh viên cũng tích cực hưởng ứng buổi tọa đàm thông qua phần trao đổi, đối thoại cùng các diễn giả với nhiều câu hỏi và góc nhìn thú vị, qua đó giúp người tham dự có thêm những hiểu biết sâu sắc hơn về văn học thiếu nhi, hành trình sáng tác cũng như vai trò của văn chương trong đời sống hiện nay. 

Cuối buổi tọa đàm, Nhà giáo - Dịch giả Trần Hinh chia sẻ rằng văn học thiếu nhi không nên bị giới hạn một cách cứng nhắc trong phạm vi lứa tuổi, bởi khi sáng tác, người viết luôn hướng tới những giá trị dành cho tất cả độc giả. Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều biến đổi và tác động tới giới trẻ, thầy bày tỏ kỳ vọng các nhà văn có thể mang đến những tác phẩm giàu giá trị nhân văn, góp phần cảnh tỉnh và định hướng con người trước những vấn đề của đời sống. Theo thầy, dù viết cho đối tượng nào, điều quan trọng nhất vẫn là tạo nên những tác phẩm hay và có ý nghĩa.

Tọa đàm khép lại trong không khí cởi mở, mang đến nhiều góc nhìn sâu sắc về diện mạo của văn học thiếu nhi đương đại cũng như vai trò của sáng tác dành cho thiếu nhi trong đời sống văn hóa hôm nay. Sự kiện là một điểm nhấn trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 70 năm truyền thống của Khoa Văn học.