TỌA ĐÀM KHOA HỌC "TỪ PHÊ BÌNH SINH THÁI ĐẾN ĐIỆN ẢNH SINH THÁI TẠI VIỆT NAM: NHỮNG TIẾP CẬN XUYÊN NGÀNH"

Trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Xã hội và Nhân văn - SSHWeek 2026, Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN tổ chức tọa đàm khoa học “Từ phê bình sinh thái đến điện ảnh sinh thái tại Việt Nam: Những tiếp cận xuyên ngành”.

Tọa đàm hướng tới việc mở rộng đối thoại học thuật giữa phê bình sinh thái, nghiên cứu văn học, điện ảnh học, nghiên cứu văn hóa và các tiếp cận liên ngành về môi trường trong bối cảnh Việt Nam đương đại. Từ nền tảng của phê bình sinh thái trong nghiên cứu văn chương, chương trình đặt vấn đề về khả năng tiếp cận điện ảnh như một không gian biểu đạt các khủng hoảng môi trường, các quan hệ giữa con người - tự nhiên - xã hội, cũng như những hình thức kiến tạo ý thức sinh thái trong nghệ thuật nghe nhìn.

Các tham luận tại tọa đàm sẽ tập trung vào nhiều hướng tiếp cận nổi bật. TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng trao đổi về những tra vấn sinh thái trong văn học và điện ảnh Việt Nam đương đại qua một số trường hợp tiêu biểu, từ đó gợi mở mối liên hệ giữa tự sự văn chương, hình ảnh điện ảnh và các vấn đề môi trường hiện nay. TS. Trần Ngọc Hiếu tiếp cận bộ phim Nhà cây của Trương Minh Quý từ vấn đề cư trú, chính trị của không gian sống và thi pháp của “nhà”, qua đó đặt ra những suy tư mới về con người trong quan hệ với nơi chốn và môi trường.

Ở một hướng tiếp cận so sánh và liên văn hóa, TS. Ngô Viết Hoàn bàn về mỹ học sinh thái như một hướng đi của phê bình điện ảnh sinh thái Trung Quốc, đồng thời đặt trong đối sánh với Việt Nam nhằm nhận diện các khả năng nghiên cứu điện ảnh sinh thái trong khu vực. ThS. Đặng Thị Thái Hà giới thiệu các vấn đề của nữ quyền sinh thái vật chất, tính liên thân thể và sự đồng cảm liên loài qua việc đọc Han Kang và Nguyễn Ngọc Tư, mở rộng đối thoại giữa văn học, sinh thái học và các tiếp cận giới.

Trong phiên thứ hai, tọa đàm tiếp tục mở rộng sang các bối cảnh điện ảnh xuyên văn hóa. TS. Nguyễn Thị Bích phân tích ngôn ngữ điện ảnh sinh thái trong một số phim Hollywood đương đại và những ảnh hưởng, gợi dẫn đối với Việt Nam. TS. Trần Thị Thục tiếp cận thế giới phản địa đàng trong phim Nhật Bản đương đại như một hướng đi đáng chú ý của điện ảnh sinh thái. PGS.TS. Hoàng Cẩm Giang trao đổi về phim sinh thái chuyển thể từ tác phẩm văn học, nhấn mạnh các phương thức “viết lại” và “viết tiếp” trong quá trình chuyển dịch từ văn bản văn học sang ngôn ngữ điện ảnh.

Báo cáo tổng quan của Toạ đàm sẽ do PGS.TS. Hoàng Cẩm Giang và PGS.TS. Phùng Ngọc Kiên trình bày. Phiên 1 với chủ đề “Từ phê bình sinh thái đến điện ảnh sinh thái: những bước ngoặt của tự sự môi trường tại Việt Nam” sẽ do PGS.TS. Hoàng Cẩm Giang và TS. Lê Thị Tuân điều hành. Phiên 2 với chủ đề “Phim Việt Nam trong bối cảnh xuyên văn hóa đương đại: những triển vọng của điện ảnh bền vững” sẽ do PGS.TS. Phùng Ngọc Kiên và ThS. Hoàng Dạ Vũ điều phối.

Thông qua các tham luận và thảo luận bàn tròn, tọa đàm kỳ vọng góp phần nhận diện rõ hơn các mô hình nghiên cứu vấn đề môi trường trong điện ảnh, đồng thời mở ra những đối thoại xuyên ngành giữa văn học, điện ảnh, sinh thái học, văn hóa đại chúng và phát triển bền vững.

Thời gian: 8h00, ngày 20/5/2026

Địa điểm: Phòng E307, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN

Trân trọng kính mời Quý Thầy/Cô, các nhà nghiên cứu, học viên, sinh viên và những người quan tâm tham dự tọa đàm.