HỘI NGHỊ NCKH SINH VIÊN KHOA VĂN HỌC 2025-2026: DẤU ẤN HỌC THUẬT TỪ BA NGÀNH ĐÀO TẠO

Sáng ngày 06/5/2026, tại phòng E304, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN, Khoa Văn học đã tổ chức thành công Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên năm học 2025-2026. Đây là hoạt động học thuật thường niên có ý nghĩa quan trọng, nhằm khuyến khích tinh thần nghiên cứu khoa học, rèn luyện tư duy phản biện, năng lực trình bày, trao đổi học thuật và phát triển các ý tưởng nghiên cứu của sinh viên trong toàn Khoa.

Hội nghị có sự tham dự của Ban Chủ nhiệm Khoa, Hội đồng Khoa học và Đào tạo, các cán bộ giảng viên cùng đông đảo sinh viên Khoa Văn học. Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Thu Hiền, Bí thư Chi bộ, Trưởng Khoa Văn học, nhấn mạnh vai trò của nghiên cứu khoa học trong việc nâng cao chất lượng học tập, rèn luyện năng lực tư duy, tổng hợp, phản biện và chuẩn bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết trong học thuật cũng như trong thực tiễn nghề nghiệp.

Năm học 2025-2026, hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên của Khoa Văn học tiếp tục ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Từ 46 đề tài đăng ký ban đầu với 61 lượt sinh viên tham gia, đã có 28 công trình hoàn thiện và tham gia vòng sơ loại cấp Khoa. Trên cơ sở đánh giá nghiêm túc, công tâm của Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa, 21 công trình xuất sắc đã được lựa chọn tham dự vòng chung khảo và trao giải cấp Khoa.

Các báo cáo được lựa chọn trình bày tại Hội nghị năm nay cho thấy rõ tính đa dạng, liên thông giữa ba ngành đào tạo của Khoa: Hán Nôm, Văn học, Điện ảnh và Nghệ thuật đại chúng; đồng thời thể hiện khả năng mở rộng của hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên trong toàn Khoa. Không chỉ phản ánh đặc trưng học thuật của từng ngành đào tạo, các công trình còn cho thấy sự giao thoa giữa nghiên cứu văn bản, nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu văn hóa, điện ảnh và nghệ thuật đại chúng, qua đó góp phần tạo nên một không gian học thuật phong phú, năng động và giàu tính đối thoại.

Tại Hội nghị, các công trình được giới thiệu dưới hai hình thức: trình bày poster và thuyết trình trực tiếp. Sáu báo cáo tiêu biểu, đại diện cho các hướng nghiên cứu của Khoa, đã được lựa chọn trình bày tại phiên toàn thể. Các báo cáo bao quát nhiều vấn đề học thuật khác nhau, từ nghiên cứu văn bản Hán Nôm, văn học dân gian, văn học Việt Nam đương đại, văn học nước ngoài, nghiên cứu chuyển thể đến điện ảnh và nghệ thuật đại chúng.

Mở đầu phiên trình bày là báo cáo “Bi kịch nhận thức trong Chết ở Venice của Thomas Mann từ góc nhìn tâm lý học nhận thức” do nhóm sinh viên Nguyễn Tiêu Dương và Trần Mai Chi thực hiện. Đề tài đã mang đến một hướng tiếp cận mới mẻ đối với tác phẩm kinh điển của Thomas Mann, đồng thời mở ra những trao đổi sôi nổi về khả năng vận dụng tâm lý học nhận thức trong nghiên cứu văn học.

Sinh viên Nguyễn Tiêu Dương, Trần Mai Chi trình bày báo cáo

Tiếp đó, báo cáo “Khảo cứu và dịch chú di văn Hán Nôm tại đền Bắc Cung (Đền Thính), xã Tam Hồng, tỉnh Phú Thọ” của sinh viên Nguyễn Tuấn Dương cho thấy nỗ lực kết hợp giữa khảo cứu văn bản, điền dã và tiếp cận liên ngành. Công trình không chỉ có ý nghĩa trong nghiên cứu cơ bản mà còn góp phần giới thiệu, bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản Hán Nôm trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Ở hướng nghiên cứu văn học Việt Nam đương đại, báo cáo “Chấn thương tâm lý và ám ảnh tính dục trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại: Trường hợp Một thế giới không có đàn bà của Bùi Anh Tấn” của sinh viên Nguyễn Hoài Nam đã đặt ra nhiều vấn đề đáng chú ý về chấn thương, bản sắc và diễn ngôn thân thể trong văn học đương đại.

Vấn đề chuyển thể và chính trị của hình ảnh được đặt ra trong báo cáo “Chuyển thể và chính trị của hình ảnh: Tái cấu trúc ký ức chiến tranh từ tiểu thuyết Mưa đỏ (2016) của Chu Lai đến bộ phim cùng tên (2025) của Đặng Thái Huyền” do sinh viên Nguyễn Thị Thùy Dương thực hiện. Báo cáo đã gợi mở những trao đổi học thuật về mối quan hệ giữa văn học, điện ảnh, ký ức chiến tranh và cách thức tái hiện lịch sử trên màn ảnh.

Báo cáo “Từ cải trang đến hóa thân: Đọc lại Quan Âm Thị Kính dưới góc nhìn ký hiệu học văn hóa” của sinh viên Trương Tiến Đạt mang đến một cách đọc mới đối với tác phẩm chèo kinh điển, cho thấy khả năng giải mã các lớp nghĩa văn hóa thông qua hệ thống ký hiệu trong văn bản sân khấu dân gian.

Khép lại phiên trình bày là báo cáo “Tiểu thuyết hóa hình tượng anh hùng sử thi: Phi chuẩn mực giới và chính trị của ái tình trong Trường ca Achilles của Madeline Miller” của sinh viên Hồ Thị Quỳnh Nga. Bằng việc vận dụng lý thuyết giới, báo cáo đã phân tích sự tái diễn giải hình tượng anh hùng sử thi trong văn học đương đại, đồng thời cho thấy độ mở của văn bản cổ điển khi được đặt trong các khung lý thuyết văn hóa hiện đại.

Các phần trình bày và phản biện tại Hội nghị đã tạo nên không khí học thuật sôi nổi, nghiêm túc và giàu tính đối thoại. Sinh viên không chỉ công bố kết quả nghiên cứu mà còn trực tiếp trao đổi, lắng nghe góp ý, phản hồi các nhận xét chuyên môn từ giảng viên và bạn học. Qua đó, Hội nghị trở thành diễn đàn quan trọng để sinh viên rèn luyện năng lực nghiên cứu, năng lực bảo vệ quan điểm học thuật và tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm khoa học của mình.

Kết quả, Khoa Văn học đã trao 21 giải thưởng Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Khoa, gồm: 03 Giải Nhất, 04 Giải Nhì, 06 Giải Ba và 08 Giải Khuyến khích. Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực nghiên cứu nghiêm túc của sinh viên, đồng thời phản ánh sự phong phú về hướng tiếp cận, đối tượng nghiên cứu và phương pháp triển khai trong cả ba ngành đào tạo của Khoa.

Trên cơ sở kết quả đánh giá, Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa Văn học đã lựa chọn 06 công trình tiêu biểu đề cử tham dự Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Trường năm học 2025-2026. Đây là những công trình đạt giải cao ở cấp Khoa, có chất lượng học thuật tốt, vấn đề nghiên cứu rõ ràng, tư liệu phong phú, phương pháp triển khai phù hợp và có tiềm năng tiếp tục phát triển thành bài viết khoa học, tham luận hội thảo hoặc sản phẩm học thuật sinh viên chất lượng cao.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng, Phó Trưởng Khoa Văn học, đã ghi nhận và đánh giá cao tinh thần nghiên cứu nghiêm túc, sự tự tin trong trình bày, năng lực trao đổi học thuật và ý thức cầu thị của các nhóm sinh viên tham gia. Cô cũng gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giảng viên hướng dẫn, Hội đồng chuyên môn, Ban Tổ chức, Liên chi Đoàn, Liên chi Hội, Ban Truyền thông Khoa đã đồng hành, hỗ trợ và góp phần làm nên thành công của Hội nghị. Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên Khoa Văn học năm học 2025-2026 khép lại trong không khí học thuật sôi nổi, tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của nghiên cứu khoa học trong đào tạo đại học và trong việc bồi dưỡng năng lực học thuật cho sinh viên.

Trong thời gian tới, Khoa Văn học sẽ tiếp tục đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên theo hướng bài bản, thiết thực và chuyên sâu hơn; tăng cường hỗ trợ sinh viên từ khâu hình thành ý tưởng, xây dựng đề cương, tiếp cận tư liệu đến hoàn thiện báo cáo và công bố kết quả nghiên cứu. Đây cũng là cơ sở quan trọng để Khoa tiếp tục xây dựng môi trường học thuật năng động, sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu trong các lĩnh vực Hán Nôm, Văn học, Điện ảnh và Nghệ thuật đại chúng.